Kedilerde Kulak Uyuzu: Belirtileri ve Doğru Tedavisi

Kulak uyuzu, Otodectes cynotis adlı minik bir akarın kulak kanalına yerleşmesidir.

Gözle görülmez. Kulak kirinin içinde beslenir, orada çoğalır ve yoğun kaşıntı yapar.

Yavru kedilerde, sokaktan alınan kedilerde ve toplu yaşanan ortamlarda çok yaygındır. Yeni sahiplendiğiniz bir kedide kulak kaşıntısı görüyorsanız ilk akla gelmesi gereken budur; ilk veteriner muayenesi listesinde kulak kontrolü de var.

Belirtiler

• Kahve telvesi görünümünde akıntı. Koyu kahve, kuru, ufalanan bir kir. Kulak uyuzunun en tipik bulgusu budur.
• Yoğun kaşıntı. Kedi arka patisiyle kulağını durmadan kaşır, bazen kanatacak kadar.
• Baş sallama. Kulağını silkeler, başını yana eğik tutar.
• Kulak çevresinde tüy kaybı ve yara. Kaşımaktan oluşur.
• Koku. Üzerine bakteri eklendiğinde kötü koku başlar.

Çok bulaşıcıdır

Akar hayvandan hayvana doğrudan temasla geçer. Evde bir kedide varsa diğer kedilere ve köpeklere de büyük ihtimalle geçmiştir.

Bu yüzden kural nettir: evdeki bütün kedi ve köpekler aynı anda tedavi edilir. Sadece belirti göstereni tedavi ederseniz, diğerinden geri bulaşır ve döngü bitmez.

İnsana kalıcı olarak bulaşmaz. Nadiren geçici deri kaşıntısı yapabilir, kendiliğinden geçer.

Teşhis gözle konmaz

Kahve telvesi görüntüsü güçlü bir ipucudur ama kesin değildir. Aynı görüntüyü maya ve bakteri enfeksiyonları da yapar ve bunların tedavisi farklıdır.

Veteriner kulaktan örnek alıp mikroskopta bakar. Akarlar görülürse teşhis kesindir. Bu adım atlanırsa yanlış ilaç kullanılır, kedi iyileşmez.

Otoskopla kulak zarının sağlam olup olmadığına da bakılır. Bu, hangi damlanın kullanılabileceğini belirler. Köpeklerde benzer tablo için kulak enfeksiyonu yazısına bakabilirsiniz.

Tedavi

• Kulak temizliği. Veterinerin önerdiği solüsyonla kir yumuşatılıp temizlenir. İlaç, kirin altındaki akara ulaşamazsa etki etmez.
• Akar ilacı. Günümüzde çoğunlukla ense damlası şeklinde, tek veya birkaç doz. Eski tip günlük damlalara göre hem daha etkili hem daha kolaydır.
• Süre. Akarın yumurtaları ilaca dirençlidir. Bu yüzden tedavi genellikle tek seferde bitmez, iki ila dört hafta sürer. Erken kesmek en sık yapılan hatadır.
• Ortam. Yatak ve battaniyeler yıkanır.

Evde yapılan üç yanlış

Zeytinyağı damlatmak. İnternette çok yazılır. Akarı boğacağı düşünülür ama kulak kanalının derinine inmez, kiri daha da yapışkan hale getirir ve veterinerin mikroskop örneğini bozar.

Kulak çubuğu kullanmak. Kiri dışarı almaz, içeri iter. Kulak zarını delme riski vardır.

İnsan kulak damlası kullanmak. Bazı etken maddeler kedide zehir etkisi yapar.

Kulak temizliği genel bakımın parçasıdır ama hastalık varken rutin bakım yetmez. Pire ve kene gibi diğer dış parazitlerle korunma mantığı benzerdir; pire ve kene rehberi ayrıntıyı veriyor.

Tedavi edilmezse

Uzun süren vakalarda kulak kanalında kalıcı kalınlaşma, orta kulak iltihabı ve denge bozukluğu gelişebilir. Şiddetli kaşıma kulak kepçesinde kan toplanmasına yol açabilir; bu cerrahi gerektirir.

Erken tedavi edilen kulak uyuzu birkaç hafta içinde tamamen geçer, iz bırakmaz. Geciktirilen vaka hem acı verir hem pahalıya mal olur.