Apartmanda Köpek ve Kedi Beslemek Yasak mı? Yargıtay Kararıyla Açıklama

Apartmanda ya da sitede evcil hayvan beslemek Türkiye'de kanunen yasak değildir. Hiçbir kanun maddesi "dairenizde kedi veya köpek besleyemezsiniz" demez. Ama bu, kimsenin size karışamayacağı anlamına gelmiyor: belirleyici olan kanun değil, binanızın yönetim planıdır.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu 2022'de bu konuda önemli bir karar verdi ve yönetim planındaki yasağı bağlayıcı saydı. Aşağıda kararın ne dediğini, karşı oyun neden önemli olduğunu ve somut olarak ne yapabileceğinizi anlatıyorum.

Kısa cevap

• Kanunda evcil hayvan besleme yasağı yok.
• Yönetim planınızda açık bir yasak varsa, bu yasak sizi bağlar. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu 2022'de bu yönde karar verdi.
• Yönetim planında yasak yoksa, yönetim veya komşular sırf "istemiyoruz" diyerek hayvanınızı çıkartamaz.
• Yasak olmasa bile rahatsızlık veriyorsanız (sürekli havlama, koku, saldırganlık) komşuluk hukuku ve Kat Mülkiyeti Kanunu'nun 18. maddesi üzerinden dava açılabilir.

Kanun ne diyor: Kat Mülkiyeti Kanunu

634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu'nun 18. maddesi, kat maliklerinin bağımsız bölümlerini ve ortak yerleri kullanırken doğruluk kurallarına uymasını, özellikle birbirini rahatsız etmemesini, birbirinin haklarını çiğnememesini ve yönetim planı hükümlerine uymasını zorunlu tutar.

Maddenin devamı çok önemli: kat maliklerinin borçlarına dair hükümler, bağımsız bölümlerdeki kiracılara ve oturma hakkı sahiplerine de uygulanır. Yani kiracıysanız da yönetim planı sizi bağlar.

Kanunun 28. maddesi ise yönetim planını tanımlar: yönetim planı, yönetim tarzını ve kullanma maksat ve şeklini düzenler ve bütün kat maliklerini bağlayan bir sözleşme hükmündedir. Aynı madde, yönetim planının değiştirilmesi için bütün kat maliklerinin beşte dördünün oyunun şart olduğunu söyler.

Bu iki madde birleşince tablo şu hâle geliyor: yönetim planı, apartman için özel bir sözleşme gibi çalışıyor ve içinde hayvan besleme yasağı varsa bu hüküm kanun kadar bağlayıcı sayılıyor.

Yargıtay'ın 2022 kararı

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 18.01.2022 tarihli, 2017/(18)5-3018 esas ve 2022/6 karar sayılı ilamı bu tartışmanın merkezinde duruyor.

Olayda bir site yöneticiliği, kat maliklerinden birinin dairesinde beslediği köpek nedeniyle "yönetim planına aykırılığın giderilmesi" davası açtı. Sitenin tapuya tescilli yönetim planının 45/e maddesinde hayvan beslemeye ilişkin açık bir hüküm vardı.

Yerel mahkeme davayı reddetti. Yargıtay'ın o dönemki 18. Hukuk Dairesi kararı bozdu. Mahkeme kendi kararında direndi. Dosya Hukuk Genel Kurulu'na gitti.

Hukuk Genel Kurulu, oy çokluğuyla direnme kararını bozdu. Yani yönetim planındaki yasağın bağlayıcı olduğu, köpeğin siteye ve daireye girişinin önlenmesine karar verilmesi gerektiği yönünde sonuca varıldı.

Kararın pratikteki anlamı şu: yönetim planında açık yasak varsa, yönetim sizin hayvanınızın rahatsızlık verdiğini ayrıca ispatlamak zorunda kalmadan dava açabilir.

Karşı oy: kararın tartışmalı olduğunu unutmayın

Karar oy birliğiyle değil, oy çokluğuyla alındı ve ciddi bir karşı oy yazıldı.

Karşı oyda özetle şu savunuldu: uyuşmazlığın çözümünde önce köpeğin gerçekten rahatsızlık verip vermediğinin ispatlanması gerekir. O dosyada yapılan keşif ve bilirkişi raporuna göre köpek konutun bahçe balkonu içinde bulunuyordu ve iddia edilen rahatsızlığı kanıtlayan delil sunulmamıştı.

Ayrıca Hukuk Genel Kurulu görüşmeleri sırasında, gürültü sınırlarının aşılıp aşılmadığı ve komşuluk hukuku anlamında önlenmesi gereken bir aşırılık bulunup bulunmadığı konusunda inceleme yapılmadığı yönünde görüş ileri sürüldü; ancak bu görüş çoğunluk tarafından benimsenmedi.

Bu yüzden karar, "yönetim planı varsa hayvan kesin çıkar" biçiminde okunmamalı. Uygulamada bazı sulh hukuk mahkemeleri, yönetim planında yasak olmasına rağmen tahliye taleplerini reddetmeye devam ediyor. Hayvan hakları federasyonu HAYTAP bu yöndeki mahkeme kararlarını derleyip yayımlıyor.

Yönetim planında yasak yoksa ne olur

Yönetim planınızda hayvan beslemeye dair hiçbir hüküm yoksa durum sizin lehinize.

Kat Mülkiyeti Kanunu'nun 28. maddesi, yönetim planında hüküm bulunmayan hâllerde uyuşmazlıkların kanuna ve genel hükümlere göre çözüleceğini söyler. Genel hükümlerde ise evcil hayvan beslemeyi yasaklayan bir düzenleme yoktur.

Bu durumda yönetim veya komşular sırf rahatsız oldukları gerekçesiyle hayvanınızı çıkartamaz. Dava açarlarsa somut rahatsızlığı ispatlamak zorunda kalırlar.

Apartman sonradan yasak getirebilir mi

Getirebilir, ama kolay değil.

Yönetim planını değiştirmek için Kat Mülkiyeti Kanunu'nun 28. maddesi gereğince bütün kat maliklerinin beşte dördünün oyu şarttır. Yani kat malikleri kurulunda basit çoğunlukla alınan "bundan sonra hayvan yasak" kararı, yönetim planı değişikliği anlamına gelmez.

Burada sık yapılan hata şudur: yönetim kurulu veya yönetici tek başına böyle bir karar alamaz. Kat malikleri kurulu kararıyla dahi 4/5 çoğunluk sağlanmadan yönetim planına yeni bir yasak eklenemez.

Ayrıca kat maliklerinin, aleyhlerine olan kurul kararlarına karşı kanunun 33. maddesi uyarınca mahkemeye başvurma hakkı saklıdır.

Kiracıysanız durumunuz

Kat Mülkiyeti Kanunu'nun 18. maddesi, kat maliklerine getirilen yükümlülüklerin kiracılara ve oturma hakkı sahiplerine de uygulanacağını açıkça söyler.

Yani kiracı olmanız sizi yönetim planından kurtarmaz. Taşınmadan önce yapmanız gereken iki şey var:

• Yönetim planının hayvanlarla ilgili maddesini kiralama sözleşmesini imzalamadan önce isteyin ve okuyun.
• Kira sözleşmenizde ev sahibinin hayvan beslemeye ilişkin ayrı bir yasağı olup olmadığına bakın. Sözleşmede açık yasak varsa bu da ayrı bir sorumluluk doğurur.

Rahatsızlık iddiasında ne ispatlanır

Yönetim planında yasak olmasa bile, hayvanınız gerçekten rahatsızlık veriyorsa dava açılabilir. Bu tür davalarda mahkemenin baktığı somut noktalar şunlardır:

Buna karşılık, hayvanın sadece evde bulunması ve somut bir rahatsızlık kaydının olmaması, davanın reddine gerekçe oluşturabiliyor. Yukarıda anlattığımız dosyadaki karşı oy tam da buna dayanıyordu.

• Sürekli ve aşırı havlama; gürültü ölçümü yapılıp yapılmadığı
• Ortak alanlara bırakılan dışkı, idrar ve bunun yarattığı koku
• Hayvanın ortak alanlarda tasmasız gezdirilmesi ve bunun yarattığı korku
• Komşuların yönetime ilettiği yazılı şikayetlerin sayısı ve sürekliliği
• Keşif ve bilirkişi raporunun tespitleri

Pratik olarak ne yapmalısınız

• Tapu müdürlüğünden veya yöneticiden yönetim planının bir örneğini alın ve hayvanlarla ilgili maddeyi okuyun. Yönetim planı tapu kütüğünün beyanlar hanesinde gösterilir.
• Yönetim planında yasak yoksa, sözlü baskılara karşı bu maddeyi göstermeniz çoğu zaman yeterli olur.
• Yasak varsa, yönetimle yazılı iletişim kurun ve rahatsızlık vermediğinizi belgeleyin: tasma, taşıma çantası, düzenli veteriner kontrolü, ortak alan temizliği.
• Size yöneltilen şikayetleri ciddiye alın ve yazılı olarak yanıtlayın. Dosyaya sunulacak yazışmalar sonradan çok işinize yarar.
• Kat malikleri kurulunda alınan yasak kararına katılmıyorsanız, karara karşı mahkemeye başvurma hakkınız olduğunu unutmayın.
• Hayvanınızın mikroçip kaydını ve aşılarını güncel tutun. Sorumlu sahiplik belgelenebildiğinde tablo sizin lehinize döner.

Önemli uyarı

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki danışmanlık değildir. Kararlar somut olayın koşullarına ve dosyadaki delillere göre değişir; aynı yönde farklı mahkemelerin farklı sonuçlara vardığı örnekler mevcuttur. Bir dava veya tahliye tehdidiyle karşılaştıysanız mutlaka bir avukata danışın.

Mevzuat da değişebilir. Bu yazıdaki bilgiler 2026 yılı itibarıyla yürürlükteki 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu ve aktarılan Yargıtay kararı esas alınarak hazırlanmıştır.