Pet Fellas Rehberi
Kedi Kabız: Kaç Gün Normal, Ne Yapılır
Kedide kabızlık kaç günde ciddileşir, evde ne yapılır? İdrar tıkanıklığıyla karıştırma tehlikesi, balkabağı yöntemi ve asla yapılmaması gerekenler.
Kedinin iki gündür kum kabına büyük tuvalet için girmediğini fark ettiyseniz, bu beklenmesi gereken bir şey değil. Kedilerde kabızlık hızlı ilerleyen ve ihmal edildiğinde ameliyata kadar giden bir sorun.
Önce normali bilelim, sonra ne zaman müdahale edileceğine geçelim.
Normal nedir
Sağlıklı bir yetişkin kedi günde bir kez, bazen iki günde bir büyük tuvaletini yapar. Dışkı yumuşak ama şekilli, koyu kahve, kolayca çıkıyor olmalı.
Sınır şu:
Son maddeyi ayrıca yazıyorum çünkü burada kritik bir karışıklık var.
- 48 saat dışkı yoksa dikkat edin
- 72 saat geçtiyse veterinere gidin
- Kedi zorlanıyor, kum kabına girip çıkıyor ya da bağırıyorsa süreyi beklemeyin
En tehlikeli karışıklık: kabızlık mı, idrar tıkanıklığı mı
Kum kabında zorlanan bir kediyi sahipleri çoğu zaman "kabız olmuş" sanıyor. Oysa erkek kedilerde idrar yolu tıkanıklığı aynı görüntüyü verir ve saatlerle ölçülen bir acildir.
Ayırt etmenin yolu kumu kontrol etmek:
Erkek kedide bu şüphe varsa yazıyı okumayı bırakın ve kliniğe gidin. Böbrekler saatler içinde etkilenir.
- Kum kabında idrar topağı var ama dışkı yoksa → kabızlık
- Kedi zorlanıyor ama hiç idrar çıkmıyorsa → idrar tıkanıklığı, acil
- Kedi zorlanırken bağırıyor, karnını yalıyor, kusuyorsa → acil
Kabızlık neden olur
- Yetersiz su. En sık sebep. Kediler az su içer, kuru mamanın su oranı %10 civarıdır ve kalın bağırsak dışkıdan su çeker. Kedi su içmiyor yazısında bunu ayrıntılı anlattık.
- Kıl yumağı. Yutulan tüy bağırsakta birikir. Uzun tüylü kedilerde ve tüy dökümü mevsiminde sık; kıl yumağı yazısı ayrı.
- Hareketsizlik. Bağırsak hareketi fiziksel aktiviteye bağlı. Kilolu ve az oynayan kedide kabızlık daha sık.
- Kum kabı sorunları. Kirli kum, yanlış konum, az sayıda kap. Kedi tuvaletini erteliyor, dışkı bağırsakta kalıyor ve sertleşiyor. Kum kabı rehberinde bunun ayrıntısı var.
- Ağrı. Artritli yaşlı kedi çömelme pozisyonundan kaçınır. Kabızlığın görünmeyen sebebi çoğu zaman budur.
- Stres. Taşınma, yeni hayvan, misafir.
- Yabancı cisim. İp, saç bandı, oyuncak parçası. Bu acildir.
- Megakolon. Kronik kabızlığın ilerlemiş hali; kalın bağırsak genişler ve kasılma gücünü kaybeder. Erken müdahale tam da bunu önlemek içindir.
Evde ne yapabilirsiniz
48 saati geçmediyse ve kedi genel olarak iyiyse:
Yapmayın dediklerim şunlar ve önemli:
- Su alımını artırın. Yaş mamaya geçmek ya da kuru mamanın üstüne ılık su eklemek en etkili adım. Çeşme, çok sayıda geniş ve sığ kap.
- Lif ekleyin. Şekersiz, baharatsız saf balkabağı püresi klasik yaklaşımdır; küçük bir çay kaşığı yeterli. Pastaya giden baharatlı balkabağı karışımını vermeyin.
- Kum kabını temizleyin. Günde en az bir kez. Kedi sayısı + 1 kadar kap olmalı.
- Oyun süresini artırın. Günde iki kez 10-15 dakika gerçek hareket bağırsağı çalıştırır.
- Tarayın. Özellikle uzun tüylüyse; yutulmayan tüy bağırsağa gitmez.
- İnsan müshili vermeyin. Kedilerde ciddi elektrolit bozukluğu yapabiliyor.
- Zeytinyağı ya da sıvı yağ içirmeyin. Yaygın bir tavsiyedir ama akciğere kaçma riski taşır ve çözüm değildir.
- Evde lavman yapmayın. İnsan için satılan fosfatlı lavmanlar kedilerde ölümcüldür. Lavman gerekiyorsa klinikte yapılır.
- Süt vermeyin. Yumuşatmaz, çoğu kedide ishal yapar.
Veterinere ne zaman
Klinikte genelde sıvı tedavisi, muayene ve gerekirse röntgen yapılır. Erken gelindiğinde çözüm basittir; geciktikçe müdahale ağırlaşır.
Yuva bekleyen kedilere kedi sahiplendirme ilanlarından bakabilirsiniz.
Bu yazı genel bilgi içindir ve veteriner muayenesinin yerini tutmaz.
- 72 saat dışkı yoksa
- Zorlanma varken hiç idrar çıkmıyorsa (acil)
- Kusma eşlik ediyorsa
- Karın şiş ya da dokunulunca ağrılıysa
- İştah kesildiyse, halsizlik varsa
- Dışkıda kan ya da mukus varsa
- Kedi kum kabı dışına yapmaya başladıysa
- Daha önce de kabızlık yaşadıysa (tekrarlayan kabızlık ayrı değerlendirilir)