Kedi Hapşırıyor: Basit Toz mu, Enfeksiyon mu

Kedi de insan gibi tozdan, parfümden ya da burnuna kaçan bir tüyden hapşırır. Bir iki hapşırık bir şey ifade etmez. Ama kedilerde hapşırık günlerce sürdüğünde altında genelde bulaşıcı bir üst solunum yolu enfeksiyonu vardır ve bu enfeksiyonların çoğu virüs kaynaklıdır.

Ayrımı nasıl yapacağınızı yazdım.

Normal sayılabilecek hapşırık

Toz çıkaran kumlar kedilerde sık hapşırık sebebi. Kumu düşük tozlu bir ürünle değiştirmek çoğu zaman tek başına çözüyor.

• Günde birkaç kez, art arda değil
• Burun akıntısı yok ya da berrak ve çok az
• Göz temiz
• İştah ve enerji normal
• Belirli bir ortamda oluyor: kum tozu, temizlik malzemesi, parfüm, sigara dumanı, yeni halı

Üst solunum yolu enfeksiyonu

Kedilerde "kedi nezlesi" denen tablo. Sorumlu etkenlerin büyük kısmı herpesvirüs ve kalisivirüs; ikisi de son derece bulaşıcıdır.

Tipik tablo:

Sokaktan yeni alınan ve barınaktan gelen kedilerde çok sık görülür. Kalabalık ortamda bulaşıyor, stres de tetikliyor. Yeni sahiplendiyseniz ilk haftalarda çıkması şaşırtıcı değil; ilk hafta rehberinde bu dönemi anlattık.

Önemli bir gerçek: herpesvirüs vücutta kalıcıdır. Kedi iyileşir ama virüs sinir dokusunda kalır ve stresli dönemlerde tekrar belirti verir. Taşınma, yeni hayvan, ameliyat sonrası nüks sık görülür. Bu kedinin tekrar hastalandığı değil, aynı virüsün uyandığı anlamına gelir.

• Art arda, günde defalarca hapşırık
• Burun akıntısı — önce berrak, sonra sarı-yeşil ve koyu
• Gözlerde sulanma, kızarıklık, çapaklanma
• Göz kapağının şişmesi
• İştahsızlık (kedi koku alamayınca yemiyor)
• Halsizlik, ateş
• Ağızda yara (kalisivirüste tipik)

Diğer sebepler

Tek taraflı olup olmaması önemli bir ipucu: iki burun deliğinden de akıntı varsa enfeksiyon, tek taraflıysa yabancı cisim, diş ya da kitle daha olası.

• Yabancı cisim. Tek taraflı, ani başlayan şiddetli hapşırık. Ot parçası, tüy. Kedi burnunu patisiyle kurcalıyorsa şüphelenin.
• Diş kökü iltihabı. Üst çene diş kökleri burun boşluğuna komşudur. Tek taraflı akıntı ve ağız kokusu varsa akla gelmeli.
• Alerji. Kedilerde insanlardaki kadar yaygın değil ama var.
• Polip ya da kitle. Uzun süren, tedaviye yanıt vermeyen tek taraflı belirtilerde araştırılır.
• Mantar enfeksiyonu. Seyrek, ama kronik vakalarda düşünülür.

Veterinere ne zaman

Ağzı açık nefes alan kedi her zaman acildir. Kediler köpekler gibi soluyarak serinlemez; ağzı açık nefes ciddi sıkıntı demektir.

• Hapşırık 48 saatten uzun sürüyorsa
• Burun akıntısı sarı, yeşil ya da kanlı ise
• Göz kızarmış, kapanmış ya da çapaklıysa
• Kedi yemiyorsa — bu en önemli maddedir, kedide iştahsızlık kısa sürede karaciğeri etkiler
• Nefes alırken ses çıkıyorsa, ağzı açık nefes alıyorsa (acil)
• Halsizlik, ateş, saklanma varsa
• Yavru kedide herhangi bir solunum belirtisi varsa
• Evde başka kedi varsa — bulaşıcı olduğu için erken müdahale önemli

Evde ne yapabilirsiniz

Hafif tabloda, destek amaçlı:

Yapmayın: insan için üretilmiş burun spreyi, dekonjestan ya da antibiyotik vermek. Kedilerde çoğu insan ilacı toksiktir ve üstelik tablo viral olduğunda antibiyotik zaten çözüm değildir.

• Buhar. Banyoda sıcak suyu açıp kediyi 10 dakika o ortamda tutmak burnu açar. Doğrudan sıcak suya ya da buhar makinesine yaklaştırmayın.
• Burnu nazikçe silin. Kuruyan akıntı burun deliğini tıkar, kedi koku alamayınca yemeyi keser.
• Mamayı ısıtın. Kokusu artar, iştahı tetikler. Yaş mama bu dönemde daha iyi.
• Kumu değiştirin. Tozsuz bir ürüne geçin.
• Diğer kedilerden ayırın. Ayrı oda, ayrı kap, aralarda el yıkama.
• Stresi azaltın. Herpesvirüs nükslerinde stres doğrudan tetikleyici.

Önlenebilir mi

Karma aşı herpes ve kalisiviriüsü kapsar. Hastalığı tamamen engellemez ama ağır geçmesini belirgin şekilde azaltır. Aşı takvimini kedi-köpek aşı rehberinde yazdık.

Yuva bekleyen kedilere kedi sahiplendirme ilanlarından bakabilirsiniz.

Bu yazı genel bilgi içindir ve veteriner muayenesinin yerini tutmaz.