Köpek Kusuyor: Hangisi Geçer, Hangisi Acil

Köpekler kolay kusar. Mide yapıları buna uygun ve çoğu zaman bir şeyi yanlış yediği için olur. Ama köpeklerde kedilerde olmayan bir risk var: mide burulması. Dışarıdan sıradan bir kusma gibi başlar, saatler içinde öldürür.

O yüzden bu yazıda önce o ayrımı yapacağım, sonra geri kalanına geçeceğim.

Önce acil olanı: mide burulması

Tıbbi adı gastrik dilatasyon-volvulus. Mide gaz dolup kendi ekseni etrafında dönüyor, giriş ve çıkışı kapanıyor. Köpek kusmak istiyor ama hiçbir şey çıkmıyor.

Tanıdığınız tablo şu:

Derin ve dar göğüslü büyük ırklarda risk yüksek: Danua, Alman Çoban Köpeği, Setter, Boxer, Weimaraner, Kangal gibi ırklar. Genelde büyük bir öğünden ve hemen ardından koşturmaktan sonra oluyor.

Bu tabloyu görürseniz yazıyı okumayı bırakın, en yakın açık kliniğe gidin. Ameliyat gerekiyor ve geç kalınan saat hayat maliyeti.

• Öğürüyor, zorlanıyor, ama kusamıyor. Köpük bile gelmiyor ya da çok az geliyor.
• Karın şişiyor, elle vurulduğunda davul gibi ses veriyor
• Huzursuz, yatamıyor, sürekli yer değiştiriyor
• Salya akıyor
• Nefes hızlı, diş etleri soluk

Sıradan kusma sebepleri

Acil tablo yoksa, en sık karşılaşılanlar:

• Hızlı yeme. Mama çiğnenmeden yutuluyor, dakikalar içinde olduğu gibi geri geliyor. Buna kusma değil geri çıkarma deniyor; kusmada karın kasılır, geri çıkarmada kasılma olmaz, yemek kendiliğinden gelir.
• Boş mide safrası. Sabaha karşı ya da öğünler arası uzun boşlukta sarı köpüklü sıvı kusması. Öğün sayısını artırmak çoğu zaman çözüyor.
• Çimen yeme. Köpekler çimen yiyip kusar, bunun tam sebebi hâlâ tartışmalı ama tek başına hastalık işareti değil.
• Çöp ve sokakta bulduğu şeyler. Yürüyüşte yerden bir şey yiyen köpekte en sık senaryo bu.
• Ani mama değişimi. Birkaç güne yayılmayan geçişler kusma ve ishal yapar; mama geçiş rehberi ayrıntılı.
• Araç tutması. Araba yolculuğunda, özellikle yavrularda.
• Parazit. Yavrularda iç parazit kusmanın sık sebebi.

Zehirlenme ihtimali

Kusma zehirlenmenin ilk belirtisi olabiliyor ve köpek sahiplerinin çoğu evdeki tehlikeleri eksik biliyor:

Zehirlenmede kusma yalnız gelmez: salya, titreme, dengesizlik, aşırı huzursuzluk eşlik eder. Bu kombinasyonda beklemeyin ve ne yediğinden şüpheleniyorsanız ambalajını yanınıza alın.

• Çikolata. En bilineni ve en sık olanı. Neden bu kadar tehlikeli olduğunu çikolata yazısında açıkladık.
• Ksilitol. Şekersiz sakız ve bazı diyet ürünlerde. Çok küçük miktar bile kan şekerini çökertiyor.
• Üzüm ve kuru üzüm. Böbrek yetmezliği yapabiliyor.
• Soğan ve sarımsak. Kırmızı kan hücrelerini parçalıyor, etkisi gecikmeli çıkıyor.
• Ev bitkileri. Zehirli bitkiler listesini bir kez okumaya değer.

Kusmuğun rengi

Kesin teşhis değil ama veterinere anlatırken işe yarar:

• Sarı veya yeşil: safra, genelde boş mide
• Beyaz köpük: mide tahrişi ya da uzun açlık
• Çiğnenmemiş mama: hızlı yeme ya da yemek borusu
• Kahverengi, telve gibi: sindirilmiş kan olabilir, acil
• Kırmızı iplikler ya da taze kan: acil
• Dışkı kokusu: bağırsak tıkanıklığı, acil
• İçinde yabancı cisim parçası: acil

Yavru köpekte durum farklı

Yavru köpekte tekrarlayan kusma, özellikle ishal ve halsizlikle birlikteyse, parvovirüs akla gelir. Aşıları tamamlanmamış yavrularda ölümcüldür ve hızlı ilerler. Yavruda kusmayı evde izlemeyin.

Evde ne yapabilirsiniz

Yetişkin köpek, bir kez kustu, hali normal:

Yapmayın: insan için üretilmiş mide ilacı vermek, zorla su içirmek, kustuktan hemen sonra koşturmak.

• Mamayı 6-8 saat kaldırın. Köpekte bu süre kediden uzun tutulabilir. Yavruda yapmayın.
• Suyu az ve sık verin. Bir anda çok su içmek yeniden kusmayı tetikler. Buz parçası yalatmak işe yarıyor.
• Sonra küçük porsiyon hafif bir şey verin, normalin dörtte biri kadar. Sindirirse artırın.
• 24 saat sonra normal mamaya kademeli dönün.
• Not alın: saat kaçta, kaç kez, neye benziyordu, son 24 saatte ne yedi.

Tekrarlayan kusma

Haftalarca süren kusma hassas mide değildir. Besin alerjisi, kronik bağırsak hastalığı, pankreatit, böbrek ya da karaciğer sorunu, Addison hastalığı gibi başlıklar devreye girer. Bunların hiçbiri evde ayırt edilemez, kan tahlili ve görüntüleme gerekir.

Kedisi olanlar için ayrı bir yazı hazırladık, kedide tablo farklı işliyor.

Yuva bekleyen köpeklere köpek sahiplendirme ilanlarından bakabilirsiniz.

Bu yazı genel bilgi içindir ve veteriner muayenesinin yerini tutmaz. Yukarıdaki acil maddelerden biri varsa okumayı bırakıp kliniğe gidin.