Kedi Kusuyor: Hangisi Normal, Hangisi Veteriner İşi

Kediler diğer evcil hayvanlardan daha sık kusar. Bu cümle çoğu sahibi rahatlatıyor ama yarısı eksik. Doğrusu şu: kedilerde bazı kusmalar gerçekten normal, bazıları aynı gün veteriner gerektiriyor, ve ikisini ayırt etmek göründüğünden kolay.

Ayrımı nasıl yapacağınızı anlatacağım.

Normal sayılabilecek kusma

Ayda bir iki kez oluyorsa, kedi kustuktan sonra hemen normale dönüyorsa ve iştahı yerindeyse genelde ciddi değildir. Tipik sebepleri:

• Kıl yumağı. Yaladığı tüyü yutar, mide onu dışarı atar. Silindir şeklinde, tüylü bir çıktı görürsünüz. Sık tekrarlıyorsa tarama yetersiz demektir; kıl yumağı yazısında ayrıntısı var.
• Hızlı yeme. Aç kalan kedi mamayı yutar, mide kaldırmaz, çiğnenmemiş mama geri gelir. Buna aslında kusma değil geri çıkarma deniyor ve yemekten dakikalar sonra olur.
• Ani mama değişimi. Yeni mamaya geçiş birkaç güne yayılmadığında görülür. Mama geçiş rehberi tam bunun için yazılmıştı.
• Çimen ya da ev bitkisi yemesi. Mideyi tahriş eder, kedi çıkarır. Bu arada bazı ev bitkileri kedilerde zehirli; zehirli bitkiler listesine bir kez bakmaya değer.

Aynı gün veterinere gitmeniz gerekenler

Bu listedeki hiçbiri izleyip bekleme konusu değil:

Son maddeyi ayrıca yazıyorum: iki aylık bir yavruda iki kez kusma, yetişkinde beş kez kusmaya denktir. Yavruda beklemeyin.

• 24 saat içinde üç veya daha fazla kusma
• Kusmukta kan — kırmızı, pembe ya da kahve telvesi görünümünde koyu kahve
• Kusmayla birlikte halsizlik, saklanma, yere yayılma
• Su içmiyor olması. Kusan kedi hızlı sıvı kaybeder, içmiyorsa dehidrasyon başlar
• Karna dokunulmasına tepki, gergin ya da şişkin karın
• İp, lastik ya da oyuncak parçası yuttuğundan şüphe. Özellikle ip ve saç bandı kedilerde tipik bağırsak tıkanması sebebi
• Öğürüp hiçbir şey çıkaramaması
• Yavru kedide herhangi bir kusma. Yavrular yetişkinlerin tolere ettiği sıvı kaybını tolere etmez

Renk ne söyler

Kesin teşhis değil, ama veterinere anlatırken işe yarar:

• Sarı veya yeşilimsi sıvı safra demek. Genelde mide boş kaldığında olur; sabaha karşı kusan kedilerde sık görülür ve öğün sayısını artırmak çözebilir.
• Berrak köpüklü sıvı mide tahrişi ya da uzun açlık.
• Çiğnenmemiş mama hızlı yeme ya da yemek borusuyla ilgili bir mesele.
• Kahverengi, telve gibi görünüm sindirilmiş kan olabilir. Acil.
• Kırmızı iplikler ya da taze kan acil.
• Dışkı kokusu bağırsak tıkanıklığını düşündürür. Acil.

Evde ne yapabilirsiniz

Kedi yetişkinse, bir kez kustuysa ve halinde değişiklik yoksa:

Yapmayın dediğim şeyler: insan için üretilmiş bulantı ya da mide ilacı verme — bazıları kedilerde doğrudan toksik. Süt verme, çoğu yetişkin kedi laktozu sindiremiyor. Zorla yemek yedirme.

• Mamayı iki üç saat kaldırın. Mideyi dinlendirir. Yavruda bunu yapmayın.
• Suyu bırakın ama kabı ağzına kadar doldurmayın; az ve sık daha iyi. Bir anda çok su içmek yeniden kusmayı tetikler.
• Sonra küçük porsiyon verin. Normal mamasının çeyreği kadar; sindirirse iki saat sonra biraz daha.
• Kum kabını takip edin. Kusmanın yanında ishal olması ya da hiç dışkı olmaması bilgi değeri taşıyor.
• Not alın. Saat kaçta, kaç kez, neye benziyordu. Veteriner ilk bunları soruyor.

Kronik kusma başka bir konu

Haftalarca süren, düzenli tekrarlayan kusma hassas mide değildir. Altında genelde şunlardan biri yatar:

Bunların hiçbiri evde ayırt edilemez. Kan tahlili, bazen ultrason gerekir. Önemli olan şu: kedi aylardır kusuyorsa bu bir alışkanlık değil, bir bulgu.

• Besin intoleransı ya da alerjisi. Eliminasyon diyetiyle anlaşılır.
• İnflamatuar bağırsak hastalığı.
• Hipertiroidi. Orta yaş üstü kedilerde sık; çok yemesine rağmen kilo veren kedi tipik tablodur.
• Kronik böbrek hastalığı. Kedilerde en sık ölüm sebeplerinden biri. İlk işareti çok su içme ve kusma olabilir.
• Pankreatit.

İştahsızlıkla birlikte gelirse

Kusmanın yanında yemek yememe varsa süre kritik hale geliyor. Kedi 24 saat hiç yemediyse veterinere gidin — kediler kısa süreli açlıkta bile karaciğer sorunu geliştirebiliyor. Mama yemeyen kedi yazısında bunu ayrıntılı anlattık.

Yuva bekleyen kedilere bakmak isterseniz kedi sahiplendirme ilanlarına göz atabilirsiniz.

Bu yazı genel bilgi içindir ve veteriner muayenesinin yerini tutmaz. Yukarıdaki acil maddelerden biri varsa bu yazıyı okumayı bırakıp veterinere gidin.