Yavru Kedi Bakım Rehberi: 0-12 Ay Adım Adım

Yavru kedi sahiplenmeden önce evi hazırlama

Yavru kediler, yetişkin kedilerden farklı olarak çevre güvenliğine çok daha duyarlıdır. Sahiplenmeden önce evin küçük yutulabilir nesnelerden, açık balkon-pencerelerden, zehirli bitkilerden (lily, sago palm, azalea) ve elektrik kablolarından arındırılması gerekir. Bir yavru kedinin ilk hafta geçireceği güvenli oda; kum kabı, su, mama, tırmalama yüzeyi ve saklanabileceği bir kutu içermelidir.

Mama geçişi yavruluk döneminde kritik bir konudur. İlan sahibinden hangi mamayı yediğini sorun ve aynı mamayı en az iki hafta vermeye devam edin. Mama değişikliği gerekiyorsa yeni mamayı 7-10 günlük geçişle karıştırarak verin; aksi takdirde sindirim sistemi sorunları görülebilir. Yavru kedi mamaları daha yüksek protein ve yağ içerir, yetişkin kedi maması ile beslemek gelişimi olumsuz etkiler.

Beslenme ve büyüme: aydan aya değişim

0-4 hafta arası anne sütüyle veya yavru kedi sütü mamasıyla beslenir. Bu dönemde anneden ayrılmış yavruları sahiplendiyseniz veteriner kontrolünde özel mama önerilir; inek sütü kesinlikle verilmemelidir, laktoz intoleransı sindirim sorunlarına yol açar.

4-8 hafta arası katı mamaya geçiş başlar. Yumuşatılmış yavru kedi maması küçük porsiyonlar halinde günde 4-5 kez verilir. Su kabı her zaman temiz ve erişilebilir olmalıdır.

8 hafta sonrası katı yavru kedi maması (kuru veya konserve) ana beslenme aracı olur. 6 aya kadar günde 3-4 öğün, 6-12 ay arası günde 2-3 öğün uygundur. Konserve maması protein açısından kuru mamaya göre daha zengindir; ikisinin kombinasyonu ideal olur. Yavru kedi 12 aya kadar yavru maması ile beslenmeli, ondan sonra yetişkin mamasına geçirilmelidir.

Aşı takvimi ve sağlık kontrolü

Yavru kedi aşı takvimi 6-8 haftalıkken başlar. Karma aşı (FVRCP — feline herpes, calicivirus, panleukopenia) ilk doz 6-8 hafta, ikinci doz 10-12 hafta, üçüncü doz 14-16 hafta arasında uygulanır. Kuduz aşısı 12-16 haftalıkken başlar.

FeLV (kedi lösemi virüsü) aşısı dış ortama çıkacak veya başka kedilerle temas edecek yavrular için önerilir. Veterinerle FeLV ve FIV (kedi AIDS) taraması yaptırmak ilk hafta içinde yapılmalıdır; bu virüsler kedi sağlığını derinden etkiler.

Parazit tedavisi 2 haftalıkken başlar ve 12 haftaya kadar 2 haftada bir tekrar edilir. Sonrasında 3 aylık aralıklarla dış-iç parazit ilacı uygulanır. Pire, kene, bağırsak solucanları yavrular için ciddi tehdit oluşturur.

Sosyalleşme ve eğitim

Yavru kedi sosyalleşme penceresi 2-7 hafta arasıdır. Bu dönemde maruz kaldığı insanlar, hayvanlar, sesler ve deneyimler ileride karakterini şekillendirir. Sahiplendiğiniz yavru bu pencerede çeşitli güvenli deneyimler yaşadıysa daha dengeli bir yetişkin olur.

Tuvalet eğitimi yavru kedilerde doğal bir içgüdüdür. Kum kabını yavrunun yatak ve mama alanından uzak ama erişilebilir bir yere koyun. İlk birkaç günde yedikten sonra kum kabına yönlendirin. Yumuşak ve kokusuz kum tercih edilmeli; bentonit kil yavru kedilerin solunum yoluna zarar verebilir.

Tırnak eğitimi tırmalama yüzeyi ile başlar. Yavru kedinin tırmalama yüzeyini kullanması övgü ile pekiştirilmelidir. Mobilyaya tırmalama davranışını engellemek için yavru kedi yatağı veya yumuşak yastıkları tırmalama yüzeyinin yanına koymak işe yarar.

Oyun, oyuncak ve mental uyarım

Yavru kediler günde 10-15 kez kısa oyun seansları yaparlar; her seans 5-15 dakika sürer. Tüy çubukları, top, kağıt yumakları, oyuncak fareler kullanılabilir. Lazer pointer kullanırken her oyunun sonunda yavruya yakalayabileceği fiziksel bir oyuncak vererek tamamlayın; aksi takdirde takıntılı davranış gelişebilir.

Yavru kediler eldeki insan parmaklarını oyuncak olarak görme eğilimindedir; bunu en başından engellemek gerekir. Aksi takdirde yetişkin döneminde ısırma ve tırmalama davranışı normalleşir. Eli oyuncak yerine koymayın, her zaman tüy çubuğu veya oyuncak fare kullanın.

Kısırlaştırma ve veteriner takibi

Kısırlaştırma genellikle 4-6 aylıkken yapılır. Erken kısırlaştırma yumurtalık ve meme kanseri riskini ciddi azaltır; ayrıca idrar yolu sorunları ve davranış problemlerini önler. Erkek yavrular kısırlaştırılmadığında 6 aydan sonra teritoryal davranış ve idrarla işaretleme başlayabilir.

İlk veteriner kontrolü sahiplendikten sonraki 72 saat içinde yapılmalıdır. Bu kontrolde genel sağlık, ağırlık, vücut ısısı, parazit varlığı, kalp dinlemesi ve göz-kulak muayenesi yapılır. Aşı takvimi ve kısırlaştırma planı bu kontrolde belirlenir.

Yavru kedi yıllık sağlık kontrolünden sonra 7 yaşına kadar yılda bir, sonrasında 6 ayda bir veterinere götürülmelidir. Kedi yaşı insan yaşına göre hızlı ilerler; erken teşhis kritik öneme sahiptir.