Kedi Alerjisi: Suçlu Tüy Değil — Belirtiler, Test ve Kediyi Vermeden Çözüm

Kedi alerjisi olan çoğu insan yanlış şeyden kaçınıyor. Tüyü suçluyor, uzun tüylü ırklardan uzak duruyor, tüysüz kedi arıyor. Oysa sorun tüyde değil.

Suçlu tüy değil, Fel d 1

Kedi alerjisinin arkasında Fel d 1 adlı bir protein var. Kedi bunu tükürüğünde, deri bezlerinde ve idrarında üretiyor. Kendini yaladığında protein tüye bulaşıyor, tüy ve deri kepeği eve dağılıyor, siz onu soluyorsunuz.

Bu ayrımın çok pratik bir sonucu var: tüysüz kedi de alerji yapar. Sphynx'in Fel d 1 ürettiği biliniyor, hatta bazı ölçümlerde ortalamanın altında değil üstünde çıkıyor.

Protein çok hafif ve çok yapışkan. Havada saatlerce asılı kalıyor; duvara, perdeye, koltuğa tutunuyor. Kedinin hiç girmediği odalarda bile ölçülebiliyor. Hatta hiç kedi olmayan evlerde bile — çünkü insanlar kıyafetleriyle taşıyor.

Belirtiler

Son madde ciddiye alınmalı. Kedi alerjisi astımı tetikleyebiliyor ve bu artık "idare ederim" denecek bir tablo olmaktan çıkıyor.

• Burun akıntısı, tıkanıklık, arka arkaya gelen hapşırıklar
• Gözlerde kaşıntı, sulanma, kızarıklık
• Boğazda kaşıntı, kuru öksürük
• Ciltte kaşıntı veya kurdeşen, özellikle kedinin yaladığı ya da tırmaladığı yerde
• Hırıltı, nefes darlığı, göğüste sıkışma hissi

Alerji mi, grip mi, toz mu?

Ayırt etmenin basit yolları var:

Toz akarı alerjisi kedi alerjisiyle çok karışıyor, çünkü ikisi de ev içinde ve yıl boyu sürüyor. Ayrımı tahminle değil testle yapmak gerekiyor.

• Ateş var mı? Alerjide ateş olmaz. Varsa enfeksiyon düşünün.
• Akıntının rengi? Alerjide berrak ve suludur. Sarı-yeşil ve koyu akıntı enfeksiyonu düşündürür.
• Ne kadar sürüyor? Grip 7-10 günde biter. Alerji kedi evdeyken sürer gider.
• Kaşıntı var mı? Kaşıntı alerjinin imzasıdır. Gripte göz kaşınmaz, sulanır.
• Evden çıkınca geçiyor mu? Tatilde ya da birkaç gün başka evde kaldığınızda düzelip eve dönünce geri geliyorsa cevap neredeyse kesindir.

Test

Doktor iki yoldan birini seçer:

İkisi de "kedi alerjin var" demekle kalmaz; hangi proteine duyarlı olduğunuzu da gösterebilir. Bu bilgi tedavi seçimini değiştirebiliyor.

İnternetten satılan "alerji test kitleri"ne para vermeyin. Saç teli veya tükürükle alerji teşhisi diye bir şey yok.

• Deri prick testi — kol içine damlatılan alerjen özütü, 15-20 dakikada okunur. Hızlı ve ucuz.
• Spesifik IgE kan testi — cilt sorunu olanlarda ya da antihistaminik bırakılamıyorsa tercih edilir.

Evde gerçekten işe yarayanlar

Etkisi en yüksekten başlattım.

İşe yaramayanlar: oda kokuları ve spreyler, "alerji giderici" mama katkıları, kediyi balkona taşımak. Protein zaten evin içinde, kediyi dışarı çıkarmak onu ortadan kaldırmıyor.

Tüy dökümünü azaltmak da yardımcı oluyor; sebepleri ve çözümleri tüy dökümü yazısında.

• Yatak odasını kediye tamamen kapatın. Günün 7-8 saatini orada, yüzünüz yastıkta geçiriyorsunuz. Tek bir değişiklik yapacaksanız bu olsun.
• HEPA filtreli hava temizleyici, yatak odasında, kesintisiz çalışsın.
• Halıyı kaldırın. Halı Fel d 1 deposu. Sert zemin + yıkanabilir kilim çok daha iyi.
• Haftada iki kez tarama. Tercihen alerjisi olmayan biri yapsın, mümkünse balkonda.
• Kediyi yıkamak gerçekten protein miktarını düşürüyor ama etkisi 2-3 gün sürüyor. Çoğu kedi için stres kaynağı; herkese önerilmez.
• Erkek kediyi kısırlaştırın. Kısırlaştırılmamış erkekler belirgin şekilde daha fazla Fel d 1 üretiyor. Sağlık açısından zaten gerekli: kısırlaştırma rehberi
• Kediye dokunduktan sonra ellerinizi yıkayın, yüzünüze götürmeden önce.

Hipoalerjenik kedi diye bir şey var mı

Kısa cevap: hayır.

Sibirya kedisi ve Balinese için "daha az Fel d 1 üretir" iddiası dolaşıyor. Ölçümlerde bireyler arasında gerçekten büyük farklar çıkıyor — ama bu fark ırktan çok bireyden kaynaklanıyor. Aynı ırkın iki kedisi arasında kat kat fark olabiliyor.

Yani "hipoalerjenik ırk aldım, rahatım" diye bir garanti satın alamazsınız. Alerjiniz var ve kedi düşünüyorsanız yapılacak şey ırk seçmek değil, o kediyle birkaç saat aynı ortamda durup ne olduğunu görmek. Sahiplendirme öncesi tanışma ziyareti tam da bunun için var.

Doktora ne zaman

Tedavi seçenekleri gerçek: antihistaminikler, burun içi kortizon spreyleri ve uzun vadede immünoterapi, yani alerji aşısı. Sonuncusu yıllar süren bir program ama pek çok kişinin kedisiyle yaşamaya devam etmesini sağlıyor.

• Nefes darlığı ya da hırıltı varsa beklemeyin
• Belirtiler uykunuzu bölüyorsa
• Serbest satılan antihistaminik işe yaramıyorsa
• Evde astım öyküsü olan bir çocuk varsa

Kediyi vermek gerekir mi

Çoğu durumda hayır. Yukarıdaki önlemler ve doktor tedavisi birlikte uygulandığında vakaların büyük kısmı yönetilebiliyor.

Gerçekten gerekiyorsa — kontrol edilemeyen astım, çocukta ağır tablo — bunu suçluluk duygusuyla değil düzgün biçimde yapın. Kediyi sokağa bırakmak çözüm değil; ev kedisi dışarıda yaşayamaz. İlanı nasıl yazacağınız şu rehberde, ilan açmak burada. Kediyi tanıyan ve ona bakabilecek birine teslim edin.

Bu kararı verirken bunalmak normal. Kedi sahiplendim ama pişmanım yazısı o dönemi anlatıyor.