Kedi Tırmığı Hastalığı: Belirtiler, Ne Zaman Geçer, Ne Zaman Doktora Gidilir

Kedi tırmaladı diye paniklemeye gerek yok. Ama bilmeniz gereken, adı konmuş bir tablo var ve çoğu insan onu sivilce sanıp geçiştiriyor.

Hastalık kediden değil, aslında pireden geliyor

Sorumlu Bartonella henselae adlı bakteri. Kedi bu bakteriyi pireden alıyor: pire kedinin üzerinde dışkılıyor, kedi kaşınırken ya da kendini yalarken bakteri tırnağına ve ağzına bulaşıyor, oradan da tırmık veya ısırıkla insana geçiyor.

Zincirin başı pire. Bu yüzden korunmanın en etkili adımı kediye tırmık attırmamak değil, pireyi kontrol altında tutmak. Yöntemleri pire ve kene rehberinde yazdık.

Taşıyıcı kedi hasta görünmez. Bakteriyi taşıyan kedilerin çoğunda hiçbir belirti olmuyor. Yavrular ve sokakta yaşamış kediler daha sık taşıyor.

İnsanda nasıl seyrediyor

Takvim oldukça düzenli işliyor:

Asıl kafa karıştıran şey şu: tırmık çoktan iyileşmiş oluyor, lenf bezi şiştiğinde kimse olayı kediyle bağdaştırmıyor.

Sağlıklı erişkinlerde tablo genellikle 2-8 hafta içinde kendiliğinden geriliyor, çoğu zaman antibiyotik bile gerekmiyor. En son geçen şey lenf bezindeki şişlik oluyor.

• 3-10 gün sonra: tırmığın olduğu yerde küçük, kırmızı, kabarık bir lezyon çıkıyor. Çoğu zaman sivilce sanılıp unutuluyor.
• 1-3 hafta sonra: o bölgeye en yakın lenf bezi şişiyor. Kol tırmalandıysa koltuk altı, bacak tırmalandıysa kasık. Şişlik ağrılı olabiliyor ve bazen aylarca küçülmüyor.
• Yanına eklenebilecekler: hafif ateş, halsizlik, baş ağrısı, iştahsızlık.

Doktora gitmeniz gereken durumlar

• Lenf bezi çok büyük, kızarık, dokunulamayacak kadar ağrılı ya da akıntı yapıyorsa
• Ateş birkaç günden uzun sürüyorsa
• Gözde kızarıklık ve görme bulanıklığı varsa
• Eklem ağrısı, karın ağrısı ya da uzun süren yorgunluk eklendiyse
• Tırmık yerinin kendisi şişip ısınıyor, sarı akıntı yapıyorsa — bu ayrı bir şey, yara enfeksiyonu olabilir

Kimler için risk yüksek

Bu tabloyu beklemeden hekime taşıması gerekenler:

Bu gruplardaysanız kedi tırmığını "nasılsa geçer" diye bekletmeyin.

• Bağışıklığı baskılanmış kişiler: kemoterapi alanlar, organ nakli olanlar, HIV ile yaşayanlar, uzun süre kortizon kullananlar
• Kalp kapağı hastalığı olanlar
• Küçük çocuklar
• Hamileler

Tırmalandıktan sonraki ilk beş dakika

Yapılacak şey basit ve gerçekten etkili:

Bu yazı kuduzu kapsamıyor. Sahipsiz bir hayvan ısırığı söz konusuysa durum farklıdır ve mutlaka sağlık kuruluşuna başvurulur; o bölümü köpek ısırdı yazısında anlattık, kedi ısırığı için de geçerli.

• Yarayı bol su ve sabunla, en az 20-30 saniye yıkayın
• Kanıyorsa temiz bir bezle bastırın
• Üstüne kolonya, diş macunu, kül, tükürük gibi şeyler sürmeyin
• Kedinin yarayı yalamasına izin vermeyin
• Derin bir ısırıksa ve son tetanos aşınızın üzerinden uzun zaman geçtiyse hekime sorun

Kediyi cezalandırmak işe yaramaz, sebebi çözün

Tırmık bir davranış arızası değil, bir iletişim. Kedi neredeyse her zaman önce uyarı veriyor; biz okumayı bilmediğimiz için tırmık sürpriz gibi geliyor.

En sık sebepler:

Sinyalleri okumak için kedi vücut dili rehberi ve kedi neden ısırır yazılarına bakın.

Tırnak bakımı riski doğrudan düşürüyor: düzenli kesilen tırnak daha sığ yara açıyor. Nasıl yapılacağı kedi tırnağı nasıl kesilir yazısında.

Tırnak çektirmek bir seçenek değildir. Tıbbi adı onikektomi ve yapılan şey tırnak almak değil, parmak ucu kemiğini kesmek. Kalıcı ağrı ve davranış bozukluğu bırakıyor, pek çok ülkede yasaklanmış durumda.

• Elle oynatmak — kedi eli av sanmayı öğreniyor
• Aşırı sevme — sevilme eşiği aşıldığında tepki geliyor
• Ağrı — dokununca tırmalayan kedi veteriner işidir
• Korku ve köşeye sıkışma

Kediyi evden çıkarmak gerekir mi

Hayır. Dünya genelinde yaygın görülen ve yönetimi bilinen bir tablo bu; kontrolü pire bakımı ve yara hijyeniyle sağlanıyor.

Bağışıklığı baskılanmış birinin bile kedi beslemesi mümkün. O durumda genel öneri yavru yerine yetişkin kedi tercih etmek, pire kontrolünü aksatmamak ve tırmalamaya davet eden oyunlardan kaçınmak.