Pet Fellas Rehberi
Köpek İshal Oldu: Ne Zaman Geçer, Ne Zaman Veterinere Gidilir
Köpekte ishal kaç saat beklenebilir, hangi belirtiler acildir? Dehidrasyonu evde ölçme, hafif diyet, parvovirüs uyarısı ve yapılmaması gerekenler.
Köpekte ishal çok sık görülür ve çoğu kendiliğinden geçer. Ama "çoğu" demek "hepsi" demek değil ve köpeklerde ishali tehlikeli yapan şey ishalin kendisi değil, ne kadar hızlı sıvı kaybettirdiği.
Bu yazı hangi ishalin beklenebileceğini, hangisinin aynı gün klinik gerektirdiğini anlatıyor.
Yetişkin köpekte süre kuralı
Sağlıklı bir yetişkin köpekte, hali normalse ve su içiyorsa:
Yavru köpekte bu kural geçerli değil. Yavruda ishal birkaç saatte dehidrasyona götürür ve parvovirüs ihtimali vardır. Yavruda beklenmez.
Yaşlı köpekte ve kronik hastalığı olanda da beklenmez.
- 24 saate kadar izlenebilir
- 48 saati geçerse veterinere gidilir
- Başka belirti eşlik ediyorsa süre saymayı bırakın
En sık sebepler
- Yerden bir şey yemek. Yürüyüşte bulduğu artık, çöp, dışkı. Köpek ishalinin bir numaralı sebebi bu ve genelde 24 saatte geçer.
- Ani mama değişimi. Yeni mamaya birkaç güne yayılmadan geçilince olur. Mama geçiş rehberi buna göre yazılmıştı.
- İnsan yemeği. Yağlı, baharatlı ya da sütlü bir şey. Köpeklerin çoğu laktozu iyi sindiremez.
- Stres. Yeni ev, otel, misafir, yolculuk. Sahiplendirilen köpekte ilk günlerde sık görülür.
- İç parazit. Özellikle yavruda ve sokaktan alınan köpekte. Dışkıda pirinç tanesi ya da ince iplik gibi şeyler görürseniz parazittir.
- Antibiyotik kullanımı. Bağırsak florasını bozar, tedavi bitince düzelir.
Aynı gün veterinere gitmeniz gerekenler
Bunlardan biri varsa 24 saat kuralını unutun:
Parvovirüs özellikle önemli: aşıları tamamlanmamış yavruda kanlı ishal, kusma ve çökkünlük birlikte geliyorsa bekleme payı yoktur.
- Dışkıda kan — kırmızı damarlar ya da siyah, katran gibi koyu dışkı
- Kusma ile birlikte ishal. İkisi aynı anda olduğunda sıvı kaybı iki katına çıkar
- Halsizlik, yatıp kalkamama, saklanma
- Su içmiyor olması
- Karın şişkin ya da dokunulunca ağrılı
- Ateş — kulak ve koltuk altı sıcaksa, diş etleri koyu kırmızıysa
- Yavru köpekte herhangi bir ishal
- Bir şey yuttuğundan ya da zehirlendiğinden şüphe
- Dışkı kokusu olağandışı derecede keskinse ve gri-sarı renkteyse
Dehidrasyonu evde nasıl anlarsınız
İki basit kontrol:
Bu iki test ishalin kendisinden daha önemlidir. İshal ikinci günde bile olsa köpek iyi su içiyorsa durum farklıdır.
- Ense derisi testi. Omuzlar arasındaki deriyi hafifçe kaldırıp bırakın. Hemen yerine oturmalı. Yavaş iniyorsa sıvı kaybı var.
- Diş eti testi. Diş eti nemli ve pembe olmalı. Kuru, yapışkan ya da soluksa kötü işaret. Parmakla bastırıp bıraktığınızda renk iki saniyede geri gelmeli.
Evde ne yapabilirsiniz
Alarm belirtisi yoksa, yetişkin köpekte:
Yapmayın dediklerim: insan için üretilmiş ishal ilacı vermek — bazıları köpeklerde ciddi yan etki yapıyor. Süt vermek. Aç bırakmayı 12 saatten uzatmak. Kendi kafanıza göre antibiyotik başlamak.
- Mamayı 12 saat kaldırın. Bağırsağı dinlendirir. Yavruda bu süre uygulanmaz.
- Suyu kesmeyin. Az ve sık verin. Köpek bir anda çok içerse kusabilir.
- Sonra hafif diyete geçin. Tuzsuz, baharatsız haşlanmış tavuk göğsü ve beyaz pirinç karışımı klasik yaklaşımdır. Küçük porsiyonlar, günde 3-4 öğün.
- İki üç günde kademeli olarak normal mamaya dönün.
- Dışkıyı takip edin. Kıvamı, rengi, sıklığı, kan olup olmadığı. Veteriner ilk bunları soruyor; mümkünse fotoğraf çekin.
Uzun süren ishal başka bir konu
Haftalarca süren ya da sürekli tekrarlayan ishal "hassas bağırsak" değildir. Besin alerjisi, kronik bağırsak hastalığı, pankreas yetmezliği, Giardia gibi parazitler ya da tiroit sorunları devreye girer. Dışkı tahlili ve kan testi gerekir.
Köpeğinizin genel sağlık takibinde yürüyüş ve kilo da rol oynuyor; yürüyüş rehberine bakabilirsiniz.
Kedide tablo farklı işliyor, onu kedi ishali yazısında ayrı anlattık.
Yuva bekleyen köpeklere köpek sahiplendirme ilanlarından bakabilirsiniz.
Bu yazı genel bilgi içindir ve veteriner muayenesinin yerini tutmaz. Yukarıdaki acil maddelerden biri varsa okumayı bırakıp kliniğe gidin.