Pet Fellas Rehberi
Kedi İshal Olursa Ne Yapmalı? Ne Zaman Beklenir, Ne Zaman Acil
Yetişkin kedide 24 saati geçen ishal veterinere gitme sebebidir; yavru kedide birkaç saat bile tehlikelidir çünkü su kaybı çok hızlı gelişir. Sebepler, evde yapılabilecekler, asla verilmemesi gerekenler ve acil belirtiler.
Kum kabında yumuşak dışkı gördünüz ve ne kadar bekleyeceğinizi bilmiyorsunuz. Süre kedinin yaşına göre değişiyor: yetişkin bir kedide 24 saati geçen ishal veterineri aramak için yeterli sebep, yavru kedide ise saatler bile beklenmemeli. Sebebi aşağıda.
Neden kedide su kaybı bu kadar hızlı
Kedi zaten az su içen bir hayvandır; vücudu suyu yiyecekten almaya göre kurulmuştur. İshalde bu denge hızla bozulur.
Su kaybını evde kaba bir şekilde kontrol edebilirsiniz: ensesindeki deriyi hafifçe yukarı çekip bırakın. Normalde hemen eski halini alır. Yavaş geri dönüyorsa su kaybı başlamıştır. Diş etlerinin yapışkan veya kuru olması da aynı şeye işaret eder.
Yavru kedilerde bu süreç saatler içinde ilerler. Erişkin bir kedinin tolere ettiği bir ishal, iki aylık bir yavruda acil durumdur. Kedinizin hangi yaş grubuna girdiğinden emin değilseniz kedi yaşı hesaplama sayfasına bakın — doz ve aciliyet değerlendirmesi buna göre değişiyor.
Sık görülen sebepler
- Mama değişimi. En yaygın sebep. Yeni mamaya ani geçiş bağırsağı bozar. Doğru geçiş yöntemi mama değişimi rehberinde yazılı.
- Süt ve insan yemeği. Yetişkin kedilerin çoğu laktozu sindiremez. Bir kâse süt tek başına ishal yapar.
- Parazit. Özellikle sokaktan yeni gelen kedilerde ve yavrularda çok sık. Dışkı tahliliyle anlaşılır.
- Stres. Taşınma, yeni hayvan, misafir, eşya düzeninin değişmesi.
- Virüs ve bakteri. Yavru kedilerde panleukopeni gibi ağır tablolar ishalle başlayabilir.
- Yabancı cisim. İp, saç bandı, oyuncak parçası yuttuysa bağırsak tıkanabilir.
- Zehirlenme. Ev bitkileri, temizlik ürünü, insan ilacı.
- Kronik hastalıklar. Böbrek, tiroit, bağırsak iltihabı. Tekrarlayan ishalin arkasında bunlar olabilir.
Evde yapabilecekleriniz
Bunlar veteriner yerine geçmez, ilk 24 saatte denenecek şeylerdir:
- Suyu her zaman erişilebilir tutun. Birden fazla kaseye koyun. Su içmiyorsa ıslak mamanın suyunu artırın.
- Mamayı sadeleştirin. Veterinerinize danışarak bir-iki gün hafif, yağsız bir diyete geçilebilir. Haşlanmış tavuk (tuzsuz, baharatsız, derisiz) bu amaçla sık kullanılır.
- Kum kabını gözleyin. Kaç kez, ne renk, kan var mı — veteriner bunları soracak.
- Fotoğraf çekin. Garip gelebilir ama dışkının fotoğrafı veterinere tarif etmekten çok daha işe yarar.
- Stres kaynağını azaltın. Sessiz, sıcak bir köşe açın.
Asla yapmayın
- İnsan ishal ilacı vermeyin. İçeriklerinin bir kısmı kediler için toksiktir. Bu konuda esneklik yok.
- Uzun süre aç bırakmayın. Köpekte uygulanan "bir gün aç kalsın" yaklaşımı kedide tehlikelidir; kedide açlık karaciğer yağlanması riski doğurur. Konunun ayrıntısı kedim mama yemiyor yazısında.
- Süt vermeyin. İshali iyileştirmez, kötüleştirir.
- Antibiyotiği kendiniz başlatmayın. Evde kalan ilaçları kullanmak dirence ve yanlış tedaviye yol açar.
- Parazit ilacını gelişigüzel vermeyin. Doz kiloya göre hesaplanır, yanlış doz zararlıdır.
Hemen veterinere gitmeniz gereken durumlar
Süre beklemeyin:
- Dışkıda kan veya siyah, katran görünümlü dışkı. Kan konusu için kedi çişinde ve dışkısında kan yazısına da bakın.
- Kusma eşlik ediyorsa — ishal ve kusma birlikte su kaybını katlar
- Halsizlik, saklanma, tepkisizlik
- Karın şişkinliği veya dokununca ağrı
- Hiç yemiyor ve su içmiyorsa
- Yavru kedide ishal başladıysa
- Yaşlı veya kronik hastalığı olan kedide
- İshal 48 saati geçtiyse, başka belirti olmasa bile
Veterinere giderken yanınızda götürün
Bu dört şey teşhis süresini ciddi şekilde kısaltır.
- Taze dışkı örneği (birkaç saatten eski olmasın) — parazit tahlili için
- Kullandığı mamanın markası ve son değişiklik tarihi
- Varsa aşı karnesi
- Kaç gündür sürdüğü, günde kaç kez olduğu
Özetle
Yetişkin kedide 24 saat izleyin, 48 saati geçerse mutlaka gidin. Yavru kedide beklemeyin. Kan, kusma veya halsizlik varsa süreyi hiç hesaplamayın.
Bu yazı genel bilgi içindir; teşhis ve tedavi veteriner hekimin işidir.