Kedi Neden Isırır: Oyun, Sevgi, Ağrı ve Yönlendirilmiş Saldırganlık

Kedi ısırması tek bir davranış değil. Sevgiyle ısıran kediyle korkudan ısıran kedi aynı şeyi yapmıyor ve ikisine aynı tepkiyi verirseniz durumu kötüleştiriyorsunuz.

Beş farklı ısırma var. Hangisi olduğunu anlamak çözümün tamamı.

Oyun ısırığı

En yaygını ve sebebi genelde biziz.

Yavru kedi ile elle oynandığında, kedi elin bir oyuncak olduğunu öğreniyor. O yaşta tatlı görünüyor, çünkü dişleri küçük ve gücü yok. Bir yıl sonra aynı davranış kanatıyor.

Kedi burada saldırmıyor, avlanma oyunu oynuyor. Belirtileri: pupiller büyük, kıç havada sallanıyor, ani hamle, yakalayıp arka ayaklarla tekmeleme.

Çözümü eli oyundan çıkarmak:

Yavruyla ilk aylarda kurulan düzen önemli; yavru kedi bakım rehberinde bu dönemi anlattık.

• Oltalı oyuncak, tüy çubuk, lazer kullanın. Araya mesafe koyan her şey işe yarar.
• Kedi ele hamle yaptığında eli çekmeyin, hareketsiz bırakın. Çekilen el kaçan av demek, kovalama içgüdüsünü tetikler.
• Oyunu bitirin ve odadan çıkın. Isırmanın sonucu "oyun biter" olmalı.
• Günde iki kez gerçek oyun seansı verin. Isıran kedilerin çoğu enerjisini boşaltamayan kedilerdir.

Sevgi ısırığı

Kedi kucağınızda, mırlıyor, sonra birden hafifçe ısırıyor. Bu saldırganlık değil; sosyal temasın parçası sayılıyor, kediler birbirini de hafifçe ısırır.

Genelde canıtmaz, deri delinmez. Rahatsız ediyorsa kediyi nazikçe bırakın, cezalandırmaya gerek yok.

Sevme kaynaklı ısırma

Bu en yanlış anlaşılanı. Kedi severken birden dönüp ısırıyor, sahip "hiç uyarmadı" diyor.

Uyardı. Görülmedi.

Kedide dokunmaya tolerans sınırlıdır ve aşıldığında sinir uçları rahatsız olmaya başlar. Isırmadan önce şu sinyaller gelir:

Çözüm: kısa sev, bırak. Kedinin hangi sürede dolduğunu öğrenin ve o noktadan önce durun. Bir de dokunduğunuz yere bakın — çoğu kedi baş ve çene altını sever, karın ve kuyruk dibini sevmez.

Bu sinyallerin tamamını kedi vücut dili yazısında topladık.

• Kuyruk ucunun hızlı hızlı vurması
• Sırt derisinin seğirmesi
• Kulakların yana ya da geriye dönmesi
• Pupillerin büyümesi
• Mırlamanın kesilmesi
• Başını elinize doğru çevirmesi

Yönlendirilmiş saldırganlık

Kedi pencereden dışarıdaki başka bir kediyi görüyor, geriliyor, saldıramıyor. O sırada yanından geçen size dönüyor.

Bu kedinin size kızgınlığı değil, boşalamayan uyarılmanın en yakın hedefe yönelmesi. Köpek havlaması, elektrikli süpürge, misafir sesi de tetikleyebiliyor.

Yapılacak şey: o anda kediye dokunmayın. Kediyi sakin bir odaya alın, kapıyı kapatın, en az yarım saat kendi hâline bırakın. Hemen yatıştırmaya çalışmak ısırığı artırır.

Kalıcı çözüm tetikleyiciyi kesmek: pencerenin alt kısmını buzlu filmle kapatmak, dışarıdaki kedileri besleme noktasını uzaklaştırmak.

Korku ve ağrı ısırığı

Sakin bir kedinin birdenbire ısırmaya başlaması tıbbi bir bulgu olabilir.

Kedi ağrıyı gizler, ama dokunulduğunda gizleyemez. Artrit, diş eti iltihabı, kulak enfeksiyonu, karın ağrısı, yara — hepsi dokunma sırasında ısırma üretir.

Şunları ayırt edin:

Yeni başlayan ısırma davranışı için önce veteriner, sonra davranış çalışması. Sıralamayı ters kurmayın.

• Belirli bir bölgeye dokununca ısırıyorsa ağrıyı düşünün
• Her yere dokununca ısırıyorsa ve bu yeni bir davranışsa yine ağrı ya da sistemik bir hastalık
• Önceden de böyleydi ise davranış kaynaklı

Isırdıktan sonra ne yapmamalı

Doğrusu: hareketsiz kalın, kedi bıraksın, sessizce uzaklaşın.

• Burnuna vurmak, bağırmak, suyla püskürtmek. Ceza kediye hangi davranışın yanlış olduğunu öğretmez; size karşı korku öğretir. Isırma azalmaz, uyarı sinyalleri kaybolur — yani kedi haber vermeden ısırmaya başlar. Bu daha kötüdür.
• Eli hızla çekmek. Kedinin dişleri geriye kıvrıktır, çekmek deriyi yırtar.
• Kediyi kucağına alıp yatıştırmaya çalışmak. Özellikle yönlendirilmiş saldırganlıkta.

Isırık ciddi bir yara

Bunu hafife almayın. Kedi dişi ince ve uzundur, deriye küçük bir delik açar ama derine iner. Yüzeydeki delik hemen kapanır, bakteri içeride kalır.

Kedi ısırıklarının enfeksiyon oranı köpek ısırıklarından yüksektir. Özellikle el ve parmak ısırıklarında eklem ve kiriş kılıfına ulaşma riski var.

Köpek ısırığında izlenecek yol farklı; onu köpek ısırdı ne yapmalı yazısında anlattık.

• Yarayı bol akan suyla birkaç dakika yıkayın
• Şişlik, kızarıklık, ısı artışı, zonklama başlarsa doktora gidin
• El ve parmak ısırıklarında beklemeyin
• Tetanoz aşınızın güncelliğini kontrol edin
• Isıran kedi sokak kedisiyse ve aşı durumu bilinmiyorsa doktorunuza bunu söyleyin

Özetle

Oyun ısırığıysa eli oyundan çıkarın. Sevme sırasındaysa sinyalleri öğrenin ve erken durun. Pencere sonrasıysa dokunmayın. Yeni başladıysa veterinere gidin. Hiçbirinde ceza yok.

Yuva bekleyen kedilere kedi sahiplendirme ilanlarından bakabilirsiniz.

Bu yazı genel bilgi içindir ve veteriner muayenesinin yerini tutmaz.