Kedilerde Böbrek Yetmezliği: Belirtiler ve Yaşam Süresi

Böbrek yetmezliği yaşlı kedilerde en sık görülen ölüm sebeplerinden biridir.

Sinsi ilerler. Belirtiler ortaya çıktığında böbrek dokusunun yaklaşık dörtte üçü işlevini kaybetmiş olur. Bu yüzden erken fark etmek hayati önemdedir.

İki farklı tablo vardır ve karıştırılmamalıdır.

Kronik ve akut farkı

Kronik böbrek yetmezliği. Aylar, yıllar içinde yavaşça gelişir. Yedi yaş üstü kedilerde yaygındır, on beş yaş üstünde çok yaygındır. Geri döndürülemez ama yönetilebilir; doğru takiple kediler yıllarca iyi yaşar.

Akut böbrek hasarı. Saatler veya günler içinde gelişir. Zehirlenme, tıkanma, ciddi enfeksiyon veya şok sebebiyle olur. Acildir. Erken müdahale edilirse tamamen düzelebilir.

İlk belirtiler

Kronik tabloda sahipler çoğu zaman şunu söyler: daha çok su içiyor.

Bu belirtilerin hiçbiri tek başına böbreği göstermez. Kusmanın başka sebepleri için kedi kusması yazısına bakın.

• Çok su içme ve çok işeme. İlk ve en güvenilir belirti. Kum kabında normalden iri topaklar görürsünüz, su kabının daha hızlı azaldığını fark edersiniz. Kedi su içmiyor yazısı ters durumu anlatıyor; burada tersi geçerli.
• Kilo kaybı. Yavaş ve sürekli. Kucağa aldığınızda omurgası belirginleşir.
• İştahsızlık. Önce seçici yeme, sonra yemeyi bırakma.
• Kusma. Özellikle sabahları.
• Ağız kokusu. Amonyak gibi keskin bir koku tipiktir.
• Tüy kalitesinde bozulma. Donuk, dağınık, keçeleşmiş tüy. Kedi kendini temizlemeyi bırakır.
• Halsizlik. Daha çok uyur, daha az oynar.

Teşhiste SDMA farkı

Klasik kan testlerinde bakılan kreatinin değeri ancak böbreğin dörtte üçü gittikten sonra yükselir. Yani normal çıkması güvence değildir.

SDMA adlı daha yeni belirteç ise hasarın çok daha erken döneminde yükselmeye başlar. Yaşlı kedilerde yıllık kontrolde SDMA istemek, hastalığı yıllar önce yakalamayı mümkün kılar.

Yanında idrar yoğunluğu, tansiyon ve fosfor değeri bakılır. Tansiyon önemlidir; yüksek tansiyon böbreği daha hızlı yıpratır ve körlük yapabilir.

Yedi yaşından sonra yılda bir kan ve idrar kontrolü, on iki yaşından sonra altı ayda bir makul bir takvimdir. Yaşlı kedi bakım rehberinde genel çerçeve var.

Yönetim

Tedavi değil, yönetim diyoruz; çünkü kaybedilen doku geri gelmez. Ama doğru yönetimle kedi uzun süre rahat yaşar.

• Böbrek maması. Düşük fosfor ve ayarlanmış protein içerir. Yaşam süresini uzattığı gösterilmiş en net müdahaledir.
• Su alımını artırmak. Yaş mama, çeşme tipi suluk, evin birkaç yerine su kabı.
• Fosfor bağlayıcılar ve tansiyon ilaçları. Veterinerin değerlere göre belirlediği şekilde.
• Düzenli kontrol. Değerler tedaviyi yönlendirir.

Zehirlenmede dakikalar önemli

Akut böbrek hasarının en bilinen sebebi zambak. Kedi için zambağın her parçası ölümcüldür: yaprağı, poleni, hatta vazonun suyu. Evde zambak bulundurmayın.

Diğer tehlikeler antifriz, üzüm ve kuru üzüm, insan ağrı kesicileridir. İnsan ağrı kesicisi kediye asla verilmez.

Zehirlenme şüphesinde beklemeyin; belirti çıkmasını beklemek değerli zamanı harcar. Evdeki tehlikeli bitkilerin listesi zehirli bitkiler yazısında.

Böbrek yetmezliği teşhisi bir son değildir. Erken yakalanan ve düzgün yönetilen kediler teşhisten sonra yıllarca yaşar.