Komşum Hayvanımdan Şikâyetçi: Ne Yapabilir, Ne Yapamaz? (Dilekçe Örneğiyle)

Apartmanda evcil hayvan besleyen hemen herkesin karşılaştığı bir an var: kapıya bir not bırakılıyor, yöneticiden mesaj geliyor ya da kat malikleri toplantısında konu açılıyor. "Komşular rahatsız."

Bu noktada bilmeniz gereken şey şu: komşunuzun rahatsız olması tek başına hukuki bir sonuç doğurmaz. Doğuran şey, rahatsızlığın belirli bir sınırı aşmış olmasıdır. Aşağıda o sınırın ne olduğunu, sürecin nasıl işlediğini ve yazılı olarak nasıl yanıt verebileceğinizi anlatıyorum.

Komşunuz neye dayanarak şikâyet eder

Türk Medeni Kanunu'nun 737. maddesi komşuluk hukukunun temelidir. Madde, herkesin taşınmaz mülkiyetini kullanırken komşularını olumsuz etkileyecek taşkınlıklardan kaçınmakla yükümlü olduğunu söyler.

Aynı madde, yerel âdetlere ve taşınmazın niteliğine göre hoş görülebilecek sınırları aşan duman, toz, koku, gürültü ve sarsıntı gibi etkiler yaratmayı yasaklar.

Dikkat edin: madde "her türlü rahatsızlık" demiyor, "hoş görülebilecek sınırları aşan" diyor. Evcil hayvan davalarında mahkemenin baktığı asıl soru budur.

Bu hüküm sadece ev sahiplerini değil, kiracıları ve taşınmazda oturan diğer kişileri de kapsar.

Kat Mülkiyeti Kanunu ne diyor

634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu'nun 18. maddesi, kat maliklerinin bağımsız bölümlerini ve ortak yerleri kullanırken doğruluk kurallarına uymasını, özellikle birbirini rahatsız etmemesini, birbirinin haklarını çiğnememesini ve yönetim planı hükümlerine uymasını zorunlu tutar.

Maddenin son cümlesi önemli: bu yükümlülükler bağımsız bölümlerdeki kiracılara ve oturma hakkı sahiplerine de uygulanır.

Yani hem malik hem kiracı için aynı ölçü geçerli.

Ne yapabilir

• Yönetime yazılı şikâyette bulunabilir.
• Kat malikleri kurulunda konuyu gündeme getirebilir.
• Rahatsızlık sürüyorsa sulh hukuk mahkemesinde dava açabilir. Kat mülkiyetinden doğan uyuşmazlıklarda görevli mahkeme sulh hukuk mahkemesidir.
• Gürültü için belediye zabıtasına veya kolluğa başvurabilir; çevresel gürültü ölçümü talep edebilir.
• Yönetim planında açık bir yasak varsa, yönetim doğrudan "yönetim planına aykırılığın giderilmesi" davası açabilir.

Ne yapamaz

• Hayvanınıza kendi başına el koyamaz, dışarı çıkaramaz, zarar veremez. Bunlar suç oluşturur.
• Sizi daireden çıkaramaz. Tahliye ancak mahkeme kararıyla olur.
• Yönetici veya yönetim kurulu tek başına "hayvan yasak" kararı alamaz. Yönetim planına yeni bir yasak eklemek için Kat Mülkiyeti Kanunu'nun 28. maddesi gereğince bütün kat maliklerinin beşte dördünün oyu gerekir.
• Ortak alanlara sizin giriş çıkışınızı engelleyemez, asansör kullanımınızı yasaklayamaz.

Mahkeme neye bakar

Bu tür dosyalarda karar, soyut iddialara değil somut delillere göre verilir. Uygulamada incelenen başlıca noktalar şunlardır:

Somut delil sunulamadığında davaların reddedildiği çok sayıda örnek vardır. Nitekim Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 2022 tarihli bir kararında yazılan karşı oyda, keşif ve bilirkişi raporuna göre köpeğin konutun bahçe balkonunda bulunduğu ve iddia edilen rahatsızlığı kanıtlayan delil sunulmadığı vurgulanmıştır.

• Havlamanın süresi, sıklığı ve saati; gürültü ölçüm raporu bulunup bulunmadığı
• Ortak alanlarda dışkı, idrar veya koku tespiti
• Hayvanın ortak alanlarda tasmasız gezdirilip gezdirilmediği
• Komşulardan yönetime iletilmiş yazılı şikâyetlerin sayısı ve sürekliliği
• Keşif sırasında alınan bilirkişi raporunun tespitleri
• Tanık beyanlarının somut olaya dayanıp dayanmadığı

Şikâyet gelirse ne yapmalısınız

• Sakin olun ve yazılı iletişime geçin. Sözlü tartışma dosyaya yansımaz, yazışma yansır.
• Şikâyeti ciddiye alın. Gerçekten bir sorun varsa (gece havlaması, ortak alan kirliliği) önce onu çözün.
• Aldığınız önlemleri belgeleyin: veteriner kontrolü, eğitim desteği, tasma, taşıma çantası, ortak alan temizliği.
• Yönetim planının ilgili maddesinin bir örneğini alın. Yasak yoksa bunu yazılı yanıtınızda belirtin.
• Size iletilen her şikâyete yazılı yanıt verin ve bir kopyasını saklayın.
• Konu mahkemeye giderse avukatla çalışın.

Yöneticiye verebileceğiniz yazılı yanıt örneği

Aşağıdaki metin genel bir örnektir; kendi durumunuza göre uyarlamanız gerekir.

.......... Apartmanı / Sitesi Yöneticiliğine

Tarih: ..../..../........

Konu: .... tarihli şikâyet bildiriminize ilişkin yazılı yanıtımızdır.

.... numaralı bağımsız bölümde malik/kiracı olarak ikamet etmekteyim. Tarafıma iletilen, evimde beslediğim evcil hayvana ilişkin şikâyet bildirimini aldım.

Öncelikle belirtmek isterim ki apartmanımızın tapuya tescilli yönetim planında evcil hayvan beslenmesini yasaklayan bir hüküm bulunmamaktadır. Kat Mülkiyeti Kanunu'nun 28. maddesi uyarınca yönetim planında hüküm bulunmayan hâllerde uyuşmazlıklar kanuna ve genel hükümlere göre çözülür; genel hükümlerde ise evcil hayvan beslemeyi yasaklayan bir düzenleme yoktur.

Bununla birlikte Kat Mülkiyeti Kanunu'nun 18. maddesindeki komşuları rahatsız etmeme yükümlülüğüne bağlı olduğumu, bu doğrultuda aşağıdaki önlemleri aldığımı bildiririm:

1. Hayvanım ortak alanlarda daima tasmalı olarak bulundurulmaktadır. 2. Ortak alanlarda oluşabilecek kirlilik tarafımca derhâl temizlenmektedir. 3. Hayvanımın aşıları ve veteriner kontrolleri düzenli olarak yaptırılmakta olup kayıtları mevcuttur. 4. Gürültüye ilişkin şikâyetin giderilmesi için ..... yönünde ek önlem alınmıştır.

Somut bir rahatsızlık tespiti hâlinde konunun çözümü için iş birliğine açık olduğumu, ancak soyut şikâyetler üzerine hayvanımın evden çıkarılması yönündeki taleplerin hukuki dayanaktan yoksun olduğunu bilgilerinize sunarım.

Saygılarımla,

Ad Soyad / Bağımsız Bölüm No / İmza

Önemli uyarı

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki danışmanlık değildir. Her dosya kendi delilleriyle değerlendirilir ve aynı konuda farklı mahkemelerin farklı sonuçlara vardığı örnekler mevcuttur. Dava veya tahliye tehdidiyle karşılaştıysanız bir avukata danışın.