Köpeklerde Mantar: Maya mı Dermatofit mi, Nasıl Ayrılır?

Köpeklerde "mantar" dendiğinde aslında iki ayrı hastalıktan söz edilir ve ikisi birbirine karıştırılır.

Ayrımı en başta yapalım, çünkü tedavileri farklı.

İki farklı mantar

Maya enfeksiyonu (Malassezia). Köpeklerde çok daha sık görülen budur. Malassezia derinin normal sakinidir; bağışıklık veya deri dengesi bozulduğunda aşırı çoğalır. Kendi başına bulaşıcı değildir.

Dermatofitoz. Gerçek mantar enfeksiyonu, kedilerdeki ile aynı aile. Köpeklerde daha nadirdir ama insana bulaşır. Ayrıntısı kedilerde mantar yazısında.

Mayayı koku ele verir

Malassezia'nın en tanıdık belirtisi kokudur. Sahipler genellikle "küflü", "bayat cips", "nemli çorap" diye tarif eder.

Yanında şunlar görülür:

Sürekli kaşınan bir köpekte sebep sadece maya olmayabilir; köpek kaşınıyor yazısında diğer sebepleri sıraladık.

• Yağlı, yapışkan tüy. Özellikle sırt ve kuyruk dibinde.
• Koyulaşmış, kalınlaşmış deri. Uzun süren vakalarda deri fil derisi gibi olur.
• Kızarıklık ve kaşıntı. Köpek durmadan kaşınır, yalar, kemirir.
• Yerleşim yeri belli. Kulak içi, pati arası, koltuk altı, kasık, deri kıvrımları. Yani nemli ve havasız kalan her yer.

Asıl mesele: maya bir sonuçtur

Burası yazının en önemli kısmı. Malassezia genellikle tek başına ortaya çıkmaz. Altta yatan bir sorun deri dengesini bozar, maya o boşluğu doldurur.

Altta genellikle şunlar vardır:

Bu yüzden mayayı ilaçla bastırıp altındaki sebebi bulmazsanız birkaç hafta içinde geri döner. Tekrarlayan mantar vakalarında veterinerin alerji veya hormon araştırması istemesi bu yüzdendir.

• Besin veya çevresel alerji
• Hormonal hastalıklar
• Deri kıvrımı fazla olan ırklarda yapısal nem
• Sık ve yanlış yıkama, kurulanmadan bırakma

Kulak ayrı bir konu

Köpeklerde maya en sık kulakta çıkar. Kahverengi, yağlı, kötü kokulu akıntı tipiktir.

Ama kulak akıntısının tek sebebi maya değildir: bakteri, kulak uyuzu ve yabancı cisim de aynı tabloyu yapar. Ayrımı mikroskopla konur. Köpeklerde kulak enfeksiyonu yazısında ayrıntılandırdık.

Kulağa kendi başınıza damla damlatmayın. Kulak zarı delikse bazı damlalar kalıcı işitme kaybı yapar.

Tedavi

• Harici uygulama. İlaçlı şampuan en etkili yöntemdir. Önemli olan köpüğü deride on dakika bekletmek; hemen durulanan şampuan işe yaramaz. Haftada iki veya üç kez, veterinerin belirlediği süre boyunca.
• Ağızdan ilaç. Yaygın veya inatçı vakalarda eklenir. Bazı antifungaller karaciğeri etkileyebildiği için kan kontrolü istenebilir.
• Kurutmak. Her yıkamadan sonra deri kıvrımları, pati arası ve kulak dibi iyice kurulanmalı. Nem kalırsa maya geri gelir.

Yapılmaması gerekenler

Deri hastalıkları sahiplendirme sonrası en sık karşılaşılan masraf kalemlerinden biridir; bakım maliyetleri yazısında gerçek rakamlar var.

• Kendi şampuanınızı kullanmayın; insan şampuanı köpeğin deri dengesini bozar
• İnternette gördüğünüz sirke ve karbonat karışımlarını açık yaraya sürmeyin
• Belirti geçti diye tedaviyi yarıda kesmeyin
• Kaşıntıyı normal sayıp aylarca beklemeyin; kronikleşen deri hastalığının tedavisi hem uzar hem pahalanır