Yasaklı Köpek Irkları 2026: Liste, Ceza ve Elinizdeki Köpeğin Durumu

Bu yazıyı okuyanların çoğu iki gruptan birinde: ya böyle bir köpek sahiplenmeyi düşünüyor ve yasal mı diye bakıyor, ya da zaten evinde bir köpek var ve başı derde girer mi diye merak ediyor. İkisinin de cevabı aşağıda.

Kısa cevap

• Türkiye'de altı köpek ırkı yasaklı. Bunları yeni sahiplenmek, üretmek, satmak, hediye etmek yasak.
• Yasağın dayanağı 5199 sayılı Hayvanları Koruma Kanunu'nun 14. maddesi, ırkları belirleyen ise Tarım ve Orman Bakanlığı'nın 2021/48 sayılı genelgesi.
• Ceza hayvan başına kesiliyor ve kanundaki temel tutar 11.000 TL. Ama bu rakam her yıl artıyor, bugünkü hâli çok daha yüksek. Nasıl hesaplandığını aşağıda anlatıyorum.
• 14 Temmuz 2021'den önce sahiplendiyseniz ve süresinde kısırlaştırıp kaydettirdiyseniz köpeğiniz sizde kalabilir.
• Rottweiler, Doberman, Kangal, Cane Corso yasaklı değil. En çok karıştırılan nokta bu.

Yasaklı altı ırk

Bakanlığın 7 Aralık 2021'de yürürlüğe giren 2021/48 sayılı genelgesi şu ırkları "tehlike arz eden hayvan" olarak belirledi:

İlk dördü zaten kanunda sayılıyordu. American Staffordshire Terrier ve American Bully sonradan eklendi — bu yüzden internette hâlâ "dört ırk yasak" diyen çok sayıda yazı var. Altı tane.

• Amerikan Pitbull Terrier
• Dogo Argentino
• Fila Brasilerio
• Japanese Tosa
• American Staffordshire Terrier
• American Bully

Kanun tam olarak neyi yasaklıyor

5199 sayılı Kanun'un 14. maddesinin (l) bendi şunu yasaklıyor:

Bakanlıkça belirlenen tehlike arz eden hayvanları üretmek, sahiplenmek, sahiplendirmek, barındırmak, beslemek, takas etmek, sergilemek, hediye etmek ve bunların ülkemize girişini, satışını ve reklamını yapmak.

Listeyi dikkatli okuyun. Sadece "satmak" yasak değil. Hediye etmek de yasak. Barındırmak da yasak. İlanını vermek de yasak, çünkü reklamı ayrıca sayılmış.

Yani "parayla almadım, arkadaşım verdi" savunması kanun karşısında bir şey ifade etmiyor.

Ceza ne kadar

Burada dikkatli olmak lazım, çünkü internetteki rakamların çoğu yanlış.

Kanunun 28. maddesi, 14/(l) bendine aykırı davrananlara hayvan başına on bir bin Türk lirası idari para cezası öngörüyor. Ama aynı madde şunu da söylüyor: bu tutarlar her takvim yılı başında, Vergi Usul Kanunu'na göre ilan edilen yeniden değerleme oranında artırılarak uygulanır.

Yani 11.000 TL bir başlangıç rakamı. 2021'de konuldu ve o günden beri her yıl üzerine eklendi. Bugünkü tutar birkaç katı.

Net rakam vermiyoruz, sebebini de söyleyelim: bu yazı hazırlanırken aynı ceza için internette 13.032 TL'den 95.589 TL'ye kadar farklı rakamlar görüldü ve hiçbiri hesabını göstermiyordu. Yanlış rakam yazmaktansa nereye bakacağınızı söylemek daha dürüst.

Güncel tutarı öğrenmek için:

Bir de şunu unutmayın: ceza hayvan başına. İki köpek varsa iki kat.

Para cezası tek yaptırım da değil. Kurallara uyulmazsa hayvana el konuluyor ve belediyenin bakımevine götürülüyor.

• İl veya İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü'nü arayın. En kesin cevap orada, üstelik ücretsiz.
• Ya da Resmî Gazete'de o yıl için ilan edilen yeniden değerleme oranına bakıp 11.000 TL üzerinden hesaplayın.

Melez köpekler kapsamda mı

Bu sorunun cevabı göründüğü kadar net değil.

Kanunun geçici 3. maddesi Pitbull Terrier, Japanese Tosa, Dogo Argentino ve Fila Brasilerio türlerini sayarken "veya bunların melezlerini" ifadesini açıkça kullanıyor.

Buna karşılık Bakanlığın 2021/48 sayılı genelgesinde melezlerden hiç söz edilmiyor. Genelge sadece ırk adlarını sayıyor.

Pratikte ne oluyor: melez bir köpeğin hangi ırktan sayılacağı veteriner kaydına ve idarenin değerlendirmesine kalıyor. Köpeğiniz bu ırklardan birine benziyorsa, tahmin yürütmek yerine İl veya İlçe Tarım Müdürlüğü'ne sorun ve aldığınız cevabı yazılı isteyin.

2021'den beri elinizde olan köpek

Kanun geriye dönük olarak kimsenin köpeğini elinden almadı. Geçiş kuralı şöyleydi:

Bu iki şartı sağlayan köpekler sahiplerinde kalabiliyor.

American Staffordshire Terrier ve American Bully sonradan eklendiği için onlara ek bir adım getirildi: veteriner kliniğinde kısırlaştırma ve mikroçip takılması, sonra belgeyle birlikte İl veya İlçe Tarım Müdürlüğü'ne başvuru.

Kayıt işlemi mikroçip ve PETVET sistemi üzerinden yürüyor. Nasıl yapıldığı mikroçip ve PETVET kayıt rehberinde anlatılıyor.

Süre doldu. Yani bugün yeni bir kayıt açtırma imkânı yok; kaydınız varsa düzenli, yoksa durumunuzu müdürlüğe sormanız gerekiyor.

• 14 Temmuz 2021'den önce sahiplenilmiş olacak
• 14 Ocak 2022 tarihine kadar kısırlaştırılıp kayıt altına alınmış olacak

Kayıtlı köpekle sokağa çıkma kuralları

Köpeğiniz kayıtlıysa bile serbest değilsiniz. Genelge üç şart koyuyor:

Bunlara uymamanın da ayrı yaptırımı var. "Köpeğim uysal" argümanı burada işlemiyor, kural ırka bağlı.

• Kayıt belgesi yanınızda olacak
• Ağızlık ve tasma takılı olacak
• Halkın yoğun olduğu yerlere, çocuk oyun alanlarına ve parklara sokulmayacak

Yasak SANILAN ama yasak OLMAYAN ırklar

En çok karıştırılan kısım bu. Şu ırklar listede yok:

Bunları sahiplenmek, beslemek, ilanını vermek yasal.

Yasaklı olmamaları "herkese uygun" demek değil. Bunlar güçlü, iri ve ciddi eğitim isteyen köpekler. Ama hukuki durumları farklı ve bunu karıştırmamak lazım.

• Rottweiler
• Doberman
• Kangal ve Kangal melezleri
• Cane Corso
• Presa Canario
• Alman Çoban Köpeği

Nereye şikayet edilir

Yasaklı ırk beslendiğini düşünüyorsanız veya kötü koşullarda tutulan bir hayvan gördüyseniz:

Kötü muamele şikayetinin nasıl yapıldığı ve sürecin nasıl ilerlediği ayrı bir yazıda anlatılıyor.

• İl veya İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü — yasaklı ırk konusunda yetkili birim burası
• CİMER üzerinden yazılı başvuru
• Acil ve kötü muamele varsa 155 Polis İmdat ya da 156 Jandarma

Elinizdeki köpeğe bakamıyorsanız

Kayıtlı bir yasaklı ırk köpeğiniz var ve artık bakamıyorsanız, internette ilan vermek çözüm değil. Kanun bu hayvanların sahiplendirilmesini ve reklamını açıkça yasaklıyor; üstelik köpeğinizin kimin eline geçeceğini de bilemezsiniz.

Doğru adres yine İl veya İlçe Tarım Müdürlüğü. Durumunuzu anlatın, yasal yolu onlar gösterir.

Yasal bir köpek sahiplenmek istiyorsanız

Güçlü ve iri bir köpek istiyorsanız yasal seçenek çok: Kangal, Rottweiler, Golden Retriever, Labrador, Terrier ve yüzlerce melez yuva bekliyor. Ücretsiz köpek sahiplendirme ilanlarına bakabilirsiniz.

Hangi ırkı seçerseniz seçin, sahiplenmeden önce şunu düşünün: bu köpek 10-14 yıl yaşayacak, günde en az bir saat yürüyüş isteyecek, eğitim gerektirecek. Irkın yasal olması bakımının kolay olduğu anlamına gelmiyor.

Bir uyarı

Bu yazı genel bilgi amaçlı. Somut bir durumunuz varsa — köpeğiniz var ve kaydı yok, ya da ceza tebliğ edildi — bir avukata danışın. İdari para cezalarına karşı süresi içinde itiraz hakkınız var ve o süre kısa.

Mevzuatın tamamı için 5199 sayılı Kanun ve hayvan sahibinin yükümlülükleri yazısına bakabilirsiniz.